نامهربانی با یار مهربان را کنار بگذاریم!

۱۱

کتاب دوست واقعی است. این عبارت را سال‌های سال در کودکی و بزرگسالی زمزمه کرده ایم و به دیگران هم توصیه نموده ایم بی آنکه بدانیم واقعا ابعاد این دوستی چیست ؟
آیا فقط به خاطر اینکه به ما اطلاعات می‌دهد دوست خوبی است؟
امروزه با ورود به عصر ارتباطات و اسباب و تکنولوزی‌های جدید ارتباطی دقیقا به این پی برده ایم که یک دوست واقعی چه ویژگی‌هایی دارد و کتاب همان دوستی است که دنبالش هستیم!
چطور؟ ما هر روز اخبار زیادی از شبکه‌های اجتماعی و اطلاع رسانی کسب می‌کنیم ولی چون تنوع مطالب بسیار است، آن‌ها را بصورت سطحی می‌آموزیم و با همان اندک اطلاعات در خصوص بسیاری از موضوعات مطروحه در جامعه نظر می‌دهیم و تصمیم می‌گیریم، درحالی که خرده اطلاعات بزرگترین آفتی است که معلومات بشر را مورد تهدید قرار می‌دهد.
انس با شبکه‌های مجازی ناهنجاری‌های بسیاری را برای افراد و کاربران آن به دنبال داشته است تاجایی که هر روز خبر فاصله گرفتن افراد مشهور از شبکه‌های اجتماعی به گوشمان می‌رسد، هیجان کاذبی که شبکه‌های اجتماعی مجازی به کاربران خود می‌دهند بعضا خطراتی را برای آنها پدید می‌آورد.
اما کتاب دوستی است که با متانت خاص خود هم آرامش و هم اطلاعات درست و عمیق را در اختیار ما می گذارد و در عین حال مزاحم ارتباطات اجتماعی و خانوادگی نیست، چون اکثر افرادی که به مطالعه کتاب می پردازند، این کار را در وقت‌های مرده روز(قبل از خواب، در ایستگاه‌های اتوبوس و در طول مسافرت‌ها) استفاده می‌کنند و این یعنی استفاده صحیح از وقت.
با توجه به پیشرفت علم و تکنولوژی و وجود منابع اطلاع رسانی متعدد همچون اینترنت، مطبوعات، صدا و سیما و مانند اینها هنوز هم یکی از
رایج ترین راه‌های دستیابی به آخرین دستاوردهای علمی، هنری، ادبی و غیره، مطالعه کتاب است…
می توان راه‌های تبلیغ و گسترش فرهنگ کتابخوانی را در جامعه به صورت زیر خلاصه کرد:
۱- ایجاد مرحله آگاهی
۲- ایجاد مرحله انگیزه و علاقه به مطالعه
۳-ارائه آموزش‌های لازم برای مطالعه انفرادی و گروهی
۴-نگرش سنجی از وضعیت کتابخوانی در بین اقشار مختلف جامعه در گروه‌های مختلف سنی، جنسی، تحصیلاتی و…
۵-تشکیل کمیته‌های کارشناسی انتخاب کتاب به منظور سطح بندی کتب موجود و ارائه سیر مطالعاتی(معرفی منابع) در تمام سازمان‌های درگیر
۶- تشکیل گروه‌های مطالعاتی همسال در جامعه و در سازمان‌های مختلف
۷-تشکیل گروه‌های مشاوره به منظور هدایت و راهنمایی مخاطبان به صورت انفرادی یا گروهی
۸- اعمال سیاست‌های تشویقی(مسابقات، جوایز، هدایا، یارانه، اردو) کلاس‌های آموزشی و…
۹-حمایت از ناشران، مولفان و نویسندگان با ارایه تسهیلات چاپ، خرید و معرفی آثار و..
۱۰-انجام تبلیغات به منظور معرفی و شناسایی کتابخانه‌ها، خدمات
کتابخانه ای و…
۱۱-برگزاری هفته‌های کتاب و معرفی بهترین‌های کتاب در عرصه‌های مختلف.
-مرحله آگاهی
– استفاده از رسانه‌های جمعی
-استفاده از امکانات تبلیغی در داخل سازمان‌ها مثل تابلو اعلانات داخلی، مجلات و نشریات، کتب منتشره تابلوهای بزرگ داخل سازمان‌ها، فضاهای تبلیغی مثل دیوارها و… برای تشویق افراد به مطالعه و آشنایی با فواید آن.
-تهیه و تولید بروشورهای تبلیغاتی و توزیع آن در طول سال و در ایام مختلف در تمام سازمان‌ها.
چگونگی ایجاد انگیزه و علاقه به مطالعه
ارایه آموزش‌های لازم برای مطالعه می‌تواند از راه‌های زیر صورت گیرد:
تهیه جزوات آموزشی، برگزاری کارگاه‌های آموزشی، گروه‌های مشاوره، تشکیل گروه‌های مطالعه، تدوین سیاست‌های تشویقی و اعمال سیاست‌های خاص در اجرای برنامه‌های سازمان‌ها به منظور تشویق در امر مطالعه، هدایت و راهنمایی با ارایه سیر مطالعاتی و معرفی منابع، طراحی و برگزاری مسابقات مختلف متناسب با علاقه مخاطبان نظیر خلاصه نویسی، نقد و بررسی، شعر خوانی و نمایشنامه نویسی.
– راه‌های عملی گسترش فرهنگ کتابخوانی
این راه‌ها را می‌توان به دسته‌های زیر تقسیم کرد:
-انجام یک کار تحقیقی برای مشخص کردن جایگاه این فرهنگ در سازمان(مدیران و کارکنان) و مشخص کردن نیاز افراد در گروه‌های مختلف.
-تشکیل کمیته کارشناسی انتخاب کتاب سال در اقشار و سازمان‌های مختلف.
-تهیه و توزیع کتاب مورد نیاز کتابخانه‌ها.
-ایجاد تقویت و گسترش کتابخانه‌ها و تامین نیازمندی‌های کتابخانه‌ها.
-آموزش افراد مرتبط با کتاب، کتابخانه‌ها و کتابداران از طریق تهیه جزوات آموزشی و برگزاری کارگاه‌های آموزشی متمرکز کشوری و استانی.
-تعیین حداقل استاندارد(ابزار، امکانات، نیروی انسانی، فضا و…) برای ایجاد جذابیت وارد شدن و مطالعه در کتابخانه‌ها.
-برگزاری نمایشگاه‌های کتاب در ایام مختلف سال و فروش کتاب و… با قیمت مناسب.
-ایجاد فروشگاه‌های دایمی کتاب و دیگر محصولات فرهنگی.
-ایجاد زمینه لازم برای تشکیل انجمن کتاب و کتابخوان در اقشار و سازمان‌های مختلف.
-تعیین ساختار مناسب برای انجمن‌های کتاب و کتابخوانی.
-ارایه سیر مطالعاتی موجود در موضوعات مختلف و تامین کتب مورد نیاز در کتابخانه‌ها برای گروه‌های مختلف.
-معرفی نویسندگان به وسیله بروشور و…
-ارایه یک سیستم نظام مند برای ارایه اطلاعات کتابخانه ای به مراجعان، با استفاده از رایانه.
-استفاده از دیگر محصولات فرهنگی نظیر فیلم، نوار، سی دی و نشریات.
-ارسال حداقل یک نسخه از تمام کتاب‌های منتشر شده و همچنین دیگر محصولات فرهنگی برای هر یک از کتابخانه‌ها.
-تعامل مثبت با همه سازمان‌ها و استفاده از فرصت‌های قانونی برای تجهیز کتابخانه‌ها.
-احیای سنت وقف کتاب و امکانات مورد نیاز پژوهش و مطالعه در جامعه.
-مشخص کردن جایگاه والای کتابخوانی در جامعه.
-انتخاب کتابخانه، کتابداران و کتابخوانان برتر و اعمال سیاست‌های تشویقی برای آنان.
-اعمال سیاست‌های حمایتی از ناشران و مولفان برای تهیه و تولید کتاب‌های ارزان با کیفیت مناسب برای کتابخانه‌ها.
-ایجاد گروه‌های مختلف هنری، ادبی در کتابخانه‌ها و فراهم کردن زمینه فعالیت آن‌ها.
-اختصاص یارانه برای تامین بخشی از اقلام فرهنگی مورد نیاز جامعه.
– تبیین فرهنگ کتابخوانی برای مدیران و کارشناسان در تمامی ارگان‌ها و سازمان‌ها.
-تبیین نقش کتاب و کتابخوانی در دیگر فعالیت‌های سالیانه هر یک از سازمان‌ها.
-نصب تابلو اعلانات برای کتابخانه‌ها و اعلام تازه‌های نشر و معرفی بهترین مقاله، خلاصه نویسی، شعر، طرح و…
-تشکیل گروه‌های متنوع موضوعی و استفاده از امکانات اعضاء برای تولیدات گروه نظیر بریده جراید و…
-فراهم آوردن امکانات برای حضور کتابداران کتابخانه‌های فعال در نمایشگاه‌های کتاب و ارایه تسهیلات ویژه آنان.
راه‌های تداوم فرهنگ کتابخوانی در جامعه
– نظارت مستمر بر عملکرد کتابخانه‌ها از طریق مراجعه مستقیم و دریافت نظریات مراجعین از طریق پرسشنامه و….
-انجام مطالعات میدانی در خصوص اثربخشی برنامه‌ها و فعالیت‌های اجرا شده و شناسایی موانع و مشکلات.
-ارزشیابی فعالیت‌های اجرا شده.
-ایجاد و تقویت فعالیت‌های انجمن‌های کتاب و کتابخوانی در میان اقشار مختلف مردم.
– شناسایی نقاط ضعف در سیاست‌ها و فعالیت‌های انجام شده.
-تعیین شاخص‌ها و معیارها برای عضویت افراد در انجمن‌های کتاب و کتابخوانی و تدوین سیاست‌های کلی و نظارت بر فعالیت انجمن‌ها در طول سال.
-به روز کردن منابع کتابخانه‌ها.
به هرصورت کتاب وسیله ای است که می‌تواند احساس واقعی را به انسان منتقل کند چون از یک جاندار سبز بنام گیاه تولید شده است و این یعنی واقعیت، پس با کتاب نیز باید با احترام برخورد شود، در هدیه دادن، کتاب می‌تواند وسیله ای برای انتقال احساسات و نگرش و تفکر افراد باشد.
عطر کتاب که تلفیقی از بوی مرکب، کاغذ و چسب صحافی است یک عطر همیشگی و خاطره انگیز است، هرچه بیشتر از کتاب و محاسن آن بگوییم تازه متوجه می‌شویم که چه دوست گران‌بهایی را در حاشیه خانه خود کنار
گذاشته ایم و با آن نامهربان هستیم.

الناز فخر مظلومی-کارشناس ارشد جامعه شناسی

Leave a Reply

Your email address will not be published.